Verwijzing naar twee sets verschillende algemene voorwaarden

Verwijzing naar twee sets verschillende algemene voorwaarden

Verwijzing naar twee sets verschillende algemene voorwaarden

 

Welke voorwaarden zijn van toepassing als partijen in één overeenkomst naar verschillende sets algemene voorwaarden verwijzen? Ons hoogste rechtscollege heeft daar recent uitspraak over gedaan (vindplaats: HR 24 april 2015, ECLI:NL:HR:2015:1125, NJ 2015, 222). Wat was er aan de hand?

 

Bedrijf A sloot met bedrijf B een koopovereenkomst over de levering van biomais. In de overeenkomst stond achter “Contract Conditions” vermeld:

“C.N.G.D.”. (Dit is de afkorting van “Conditiën van de Nederlandse Handel in Granen en Diervoedergrondstoffen” (branchevoorwaarden).

Onderaan de overeenkomst stond echter tevens het volgende – in een kleiner voorgedrukt lettertype – te lezen:

“Op al onze transacties zijn van toepassing onze Algemene Verkoop- en Betalingsvoorwaarden op 8 december 1994 vastgelegd bij de K.v.K. te Terneuzen onder nr. 283, exemplaar op aanvraag. (…)”

 

Kortom, een situatie waarin twee verschillende sets algemene voorwaarden van toepassing waren verklaard. Het probleem was nu dat beide sets voorwaarden onderling strijdige bepalingen bevatten. De ene set bevatte een arbitragebeding, terwijl de andere set juist de rechtbank in Middelburg als bevoegde rechter aanwees. Onduidelijk was wat partijen nu precies hadden afgesproken. Welke voorwaarden prevaleerden?

 

De Hoge Raad oordeelt dat in dergelijke gevallen gekeken moet worden naar de bedoeling van partijen (de zogenaamde Haviltex-maatstaf). Daarbij kan de rechter gewicht toekennen aan onder meer de wijze waarop de desbetreffende bedingen in de overeenkomst zijn vermeld, dan wel geïncorporeerd. In dit geval was doorslaggevend dat de verwijzing naar de CNGD-voorwaarden niet was voorgedrukt, maar was vermeld in het gedeelte van de overeenkomst dat steeds opnieuw wordt ingevuld.

 

Anders ligt het als partijen in een overeenkomst in één verwijzing naar twee verschillende sets verwijzen, zonder dat duidelijk is welke sets van toepassing zijn. Bijvoorbeeld: “op deze overeenkomst zijn set A of B van toepassing”. Er is dan sprake van een keuzemogelijkheid. De Hoge Raad heeft over die gevallen geoordeeld dat geen van de verschillende sets voorwaarden dan deel uitmaken van de overeenkomst (HR 28 november 1997, NJ 1998, 705 (Visser-Avéro).